Dat kon ook nog wel, ik had het kunnen weten, een afwijkende vorm van MS. Het is als ik teruggadenken zeker al 27 jaar aan de gang. Suïcidaal kwam ik thuis van de dokter, “dankbaar”, dat ik dit mijn ouders kan besparen.
En nu wil ik nooit meer praten.
En ik kreeg 10 jaar geleden mijn PGB voor mijn psychische klachten.
Dat zwijgen zal wel meevallen, ik ben een blijf een geëngageerd mens, ondanks al de tegenslagen in mijn leven!

Ik opende op de muziek na, ik wilde niet doorlopend in mijn rolstoel heen en weer gereden worden, dus ik dacht gewoon al gaan zitten en toen dus huilen, mijn ene zus, vroeg: wil je niet liever terug, zo kan iedereen je zien. Nou en…

En als ik spreek zie ik niemand. Dus het spits afgebeten.

Ceremonie klaar. Marjolijn bedankte, maar elke speech was oorlog, nee dit keer niet die van Sidney. Maar ik dacht terug aan wat ik uit overlevering wist. De woorden van mijn moeders vader.

Waggelde naar het spreekgestoelte en zei: Duitsland stond al in brand en mijn grootvader zei: we leven in een interessante tijd. Een positieve insteek in een negatieve wereld en toen rondde ik echt af, er zullen nog wel een paar families zijn holocaust survivors, maar voor mij is dit het einde van een tijdperk.

Ik stond pas om 16.00 op, (na alweer een hele nacht wakker). zat om 16.25 in de auto speechte om 17.10 en om 19.00 uur thuis. Wou “de kleding” uitgooien en met een pot thee verder huilen. Telefoon mijn favoriete neef, we eten met ons allen op 180, als je niet te moe bent, kom dan ook. Was ik wel, maar wou er toch bij horen en we waren zo familie, mijn Israëlische neef zei: We have to keep this house for such familymeetings. I agree, but wishfull thinking.

Wolfer, Gaia en David  gingen eindeleoos op de traplift heen en weer. Hadden hun over grootouders nooit goed gevonden! Eén keer per bezoek en al zeker niet met zijn drieeën tegelijk! Gaia wou zo graag met haar grote nicht buiten op het pleintje. Maar grote nicht, voelt zich dus nu toch te groot!

Eerder op de receptie mijn neef Hans, die me nooit zag staan, gaf me een handkus, de gelouterde acteur/regisseur bewonderde me. Had ook hij dit nooit achter me gezocht, versloeg ik het paradepaardje?

Mijn zussen hadden behalve hun nageslacht ook vrienden uitgenodigd, ik had niemand. Wel komt een vrouw op me af en zegt: je weet vast niet meer wie ik ben, jawel, de naam schoot me niet meteen te binnen. De Caracal thuisvoorstelling op Ingrids 60e verjaardag en toen kon ik al toevoegen, Anke!

Door diezelfde zuster nog een stukje historie ik te klein, zij zeven, ik dus pas twee en vertelde, jaren stond er een foto van Joop, Paula’s broer om de schoorsteenmantel, van de anderen was de dood officieel bekend van hem niet, ze heeft dus gewacht/gehoopt, dat hij terugkwam en toen de knoop doorgehakt ( een inwendige worsteling, dat ook hij dood moest zijn en weg foto!)

En Dennis zei: zal je altijd bellen al is het honderd keer per dag.

Zijn dochter blij met haar ring van mij en haar broertje vloog me ook weer om mijn nek, toen volgde zijn neefje David ook. “Thuis” zei Gaia oma, jij en opa Teije zijn nu de oudsten, hè? Die fotoboom moet naar jou en ik gun het haar!

Begrijpen doe ik het niet. Weinig gehuild om Odo en al helemaal niet op zijn crematie. Was hij dan toch een rotzak, ja maar ook veel meer dan dat. De man van wie ik een leven lang dacht, dat hij de spil was van mijn bestaan en nu al die tranen om mijn moeder.

Nog nooit in mijn leven heb ik zo gehuild en al helemaal niet in het openbaar. Ik wou niet weg bij haar kist. Ik ken me niet zo. Toch was het voorlezen niet slecht, mijn handen beefden, het papier trilde, mijn toch al slechte ogen, maar nog  waziger zien van de tranen, maar de tekst nagenoeg uit mijn hoofd. Ach het is toch een beetje mijn vak. Niet het spreken op rouwplechtigheden, maar voorlezen/dragen!

MOEDER COURAGE.

Lieve mam.

Hier staan we dan weer, veel langer geleden dan we gedacht hadden.

Vreselijk voor jou, dat het niet korter geleden is. Het woord “geleden” gebruikend, kom ik terecht bij MULTATULI in een ander betekenis van hetzelfde woord, “ik heb veel geleden” eigenlijk was het al veel eerder van Ovidius.

En wat heb je veel geleden, door de oorlog je complete familie kwijt.

De meeste mensen krijgen minder familie naarmate ze ouder worden, jij niet, drie dochters,vijf kleinkinderen, acht  achterkleinkinderen, maar de dood van Odo heeft er stevig ingehakt. Na de oorlog heb je niet gehuild en nu ook niet en die prijs heb je met je lichaam betaald, dat heeft voor je gehuild.

Heel lang heb ik je ondergewaardeerd en niet van je gehouden.

Als kind heb ik me niet veilig bij je gevoeld, maar hoe had je die moeten bieden? Een mens kan niet kiezen wat hij/ zij wel of niet voelt. Je hebt je verdriet ver weg geduwd om te kunnen overleven en daarmee ook je warmte.

Onze relatie bereikte een dieptepunt, toen je me 16 jaar oud op liet nemen in een psychiatrische inrichting. Hoe erg ik je dat kwalijk genomen heb, is nu niet meer aan de orde.

Veel heb ik verwerkt in mijn autobiografie, waarvan de meeste mensen vonden, dat ik moest wachten tot na jullie dood. Zowel met Odo als met jou, heb ik er juist door het boek over kunnen praten. En zijn we nader tot elkaar gekomen.

Dit tekstje heb ik hierin verwerkt.

hoe kon ik recht hebben

op angst en verdriet

na wat mijn ouders hadden doorstaan

en hoe de familie aan zijn einde was gekomen

zwak was ik en slecht

hoe vaak heb ik mijn moeder bits horen zeggen

ik ben geen jodin ik ben Nederlands

Zo laat in mijn leven, erg laat, ben ik van je gaan houden en waarderen en ben ik gaan inzien, hoe onvoorstelbaar dapper je bent geweest.

Wat gebleven is, of het door de oorlog komt of dat het toch al bij je hoorde, weet ik niet, maar dátgene wat je grootste angst was, is weggevallen ( de rest natuurlijk ook) je doodsangst. Je kan niet meer bang zijn, het is gebeurd, het is voorbij.

Ik heb getracht naar beste weten, je belangen te behartigen, bij huisarts , thuiszorg en fysiotherapeute, die je onnodig kwelden met dingen moeten. Iemand van 93 nu zelfs 94 MOET HELEMAAL NIETS MEER.

Ze konden je chanteren met je doodsangst, als u niet dit of dat doet dan gaat u dood.

Radeloos sleepte je je dan voort of wurgde voedsel door je keel. Na het niet behandelplan kwam goddank een einde aan de martelgang en werd je alleen nog maar verzorgd.

Een klein beetje trots ben ik, dat ik niet mijn eigen angsten heb laten prevaleren, maar gekozen heb, voor dat wat mij het beste voor jou leek. ( Ingrid en ik handelden eensgezind).

En toen kwam Marjolijn orde, regelmaat, triggers en je leefde op, je kwam weer beneden, zowat gedragen en dronk zelfs je glaasje Baileys en nu is het dan toch voorbij. En daarmee goddank de ontluistering.

Mamma, ik had niet kunnen bevroeden, dat ik je ooit zo verschrikkelijk zou gaan missen, zoveel verdriet om je zou hebben, mijn waardering kwam laat, maar niet TÉ LAAT.

Ook kom ik terecht bij de regel uit een gedicht van Vasalis ”’sinds je kind en moeder bent”.

Decennia zeg ik al “Paula” tegen je en nu voel ik de diepe behoefte om als mamma tegen je te praten, ook al hoor je dat niet meer.

Het zal leeg zijn en heel raar, dat huis vlakbij, wat niet meer van mijn ouders is.

Er wacht een gat en een verlatenheid.

Dan nogmaals Vasalis aanhalend, niet het snijden, doet zo’n pijn, maar het afgesneden zijn, in mijn eigen bewoording  “er bestaat geen prothese tegen fantoompijn”.

Dank voor al je zorg en aandacht.

Een klein jaar geleden, sprak ik mijn medeleven naar je uit, over je leven, dat steeds zwaarder werd en je afhankelijkheid, waarvan ík weet hoe erg, dát is en je reageerde met: “maak je over mij maar geen zorgen, ik heb een beter leven gehad dan jij”.

Je weet niet, hoe ontzettend dankbaar, ik je voor die woorden ben geweest, de erkenning in plaats van, dat ik het eindelijk niet meer verkeerd deed in de ogen van mijn ouders.

Ook dankbaar mag ik zijn, dat jullie nog samen op de high tea voor mijn 65e verjaardag zijn geweest en dat plezierig hebben gevonden.

Hoe te eindigen? Mijn verwarring uitspreken over leven en dood.

Zoals ik ook al in het filmpje bij Odo verwoordde, je neemt geen afscheid van een dode, je bent reeds aan het herdenken!

Vergankelijkheid is iets wat het allermoeilijkste te verteren valt, tenminste zo vergaat het mij.

Je had ooit een mooie uitspraak, toen iemand zei druk! Jij diende van repliek, dan wou ik dat ik deel uit maakte van die drukte en mensen, die niet kwamen bij mijn leven, zijn niet welkom bij mijn dood.

Nu leek ik al af te ronden en moet ik toch nog iets kwijt, ook jij compromisloos net als je eega.

Op hoge poten ging je naar school, toen ik in de 6e klas thuis kwam met een christelijk kerstliedje, daarvoor gingen je kinderen niet naar een openbare school. Een meester, die om zulke dingen de pest aan mij had, een meester waar ik als enig kind uit de klas van jou, mijnheer tegen moest zeggen.

Meester was volks, natuurlijk zei ik het wel, alleen als jij in de buurt was niet.

Dat was jij mijn moeder.

Dag mam.

Dag Moeder Courage.

En daar ga je 67 jaar na de oorlog alsnog “durchs kamin”!

zonder tranen huilt mijn lichaam

                              Manja Croiset   

                    na Odo’s dood kon je niet verder

                  Paula Croiset Kool

              anderen kwamen altijd op de eerste plaats

11 maart 1918                                                   11 mei 2012

Amsterdam                                                             Hoogland

Ingrid

Marjolijn en Yoram

Manja

Sidney en Natasja; Gaia en David

Dennis en Ingrid; Lupa, Roef* en Wolfer

Raviv en Marla; Eitan en Noga

Shahaf en Noa; Carmel en Yarden

Inbar en Roman

Zandkamp 210

3828 GN Hoogland

de crematie vindt plaats op dinsdag 15 mei om 17.00 in aula 2 van

crematorium Amersfoort, Dodeweg 31 te Leusden

ik hield je vast

toen je zo bang was later zelfs

paniek

grote wagenwijd opengesperde angstogen

je handen verkrampt als klauwtjes

benauwd had je het

mam, haal eens adem rustig

ik ben bij je ik ga niet weg

probeer je te ontspannen

het hielp de eerste keer

ik week niet van je zijde

en toen trachtte je help te schreeuwen

maar dat lukte je niet meer

op een gegeven moment je ogen dicht

maar je lippen ging door met hun noodkreet

slaappil morfine pleisters

de angst in je ogen is gebleven

hartverscheurend

je werd weer wakker hallucinaties

heden en verleden door elkaar

geen communicatie meer mogelijk

en toen opeens keek ik om in wrok

niet meer in staat je bij te staan

Vanavond kwam je Israelische dochter. Je herkende haar niet meer.

De slaappillen en morfine pleisters door woorden ( geen onvertogen) naar de huisarts, die er niet om logen. Wie zorgt er voor mij.

Wat een vreselijke lijdensweg van mijn moeder.

Wat zou ik haar daar graag uit verlossen.

Soms denk ik dat artsen niet de eed van Hypocrates hebben afgelegd,

maar die van Hypocrites.

Wat een angst, wat een benauwdheid.

Als ik het kon, gaf ik haar wat, strafbaar of niet, zou me worst zijn.

En zouden nog obductie doen bij een vrouw van 94, na zo’n agonie? Dat zou op deze 5e mei met recht bevrijdingsdag voor haar betekenen!

4 mei dodenherdenking en voor mij is dat alleen WO II herhalingen, maar dat is nu eenmaal zo, opdat de geschiedenis zich niet herhale! Natuurlijk is dat wel zo vele oorlogen nadien. Ze zijn natuurlijk allemaal enig, zoals bv de napalm….

OP TRANSPORT/ DEPORTATIE

als een meander slingert de volgepakte goederentrein

zich van kamp naar kamp

de wielen sissenUntermenschen Untermenschen Untermenschen

de passagiers hebben geen uitzicht op

het deels door bommen verwoeste landschap

rookwolkjes komen uit de pijp van de locomotief

straks gaat “het vee” durchs Kamin

de rookwolken zullen groter zijn en de stank een andere

dan die van de ongewassen op elkaar gestapelde mensen

urine faeces menstruatiebloed braaksel

crematoria wie legt nu nog de link

opnieuw word ik overweldigd

kijkend naar een tv-documentaire over de Holocaust versmelt mijn

doodswens en wordt doodsángst of toch de wens te stoppen

maar heb ik het recht niet moet ik doorgaan met mijn te zware taak

de wrange plicht te leven uit naam van de vermoorde familie en ook

de doodsangst ingegeven door de overlevende moeder

chaos als gebruikelijk in mijn brein en hart

buiten hangt een donkere wolk

is dat een onweersbui of een nieuwe oorlog?

KZ-syndroom

een levenslange nachtmerrie

niet erfelijk

wel overdraagbaar

dodenherdenking

4 mei thuiskomen

5 mei bevrijdingsdag

wie

koninginnedag

wat is dat

feestvieren

en waren niet

alle mensen

gelijkwaardig

http://www.youtube.com/watch?v=oVlvY3iKrdg

http://www.youtube.com/watch?v=_Kl5eCwMMzQ&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=kPtrQKhTpMk

zorgen ook dat nog

na de ingreep in mijn kaak is mijn ene

wang doof gebleven

en hangt licht

weliswaar minuscuul maar af en toe

loopt er tijdens het praten wat

speeksel uit mijn mondhoek

ongerust dat ik datgene waar ik

goed in ben en van genoot namelijk

voordragen niet meer goed zal

kunnen

Dit bericht had ik eerder deze week al gemaakt, maar zie het niet meer.

Dodenherdenking op de Dam een gedicht van een SS,er weliswaar de Waffen SS, maar toch.

Ja, een aspect van de oorlog, dat belicht mag worden, maar niet op 4 mei op de officiële herdenking.

En dan nog gekker een paar jaar geleden, zou iemand spreken, maar die was republikein en die is afgezegd, want de sprekers worden altijd aan the queen voorgesteld. Nou en vermoordt hij haar dan soms. Één Damschreeurwer is niet genoeg met zijn allen. Of weg blijven zoals het Auschwitz comité die herdenking ook boycot,  maar ja met hen ook in de clinch gelegen, omdat zij keppeltjes eisen bij de Auschwitz herdenking.

En dus de Davidssterretjes in Westerbork voor mijn moeder wordt haar familie zo niet geëerd/herdacht, maar gebrandmerkt en gelijk heeft ze!!!